LAATSTE ZES AFLEVERINGEN

323. VOORBURG BOVENVEEN, EILAND VAN ABN? (02/08/2026)
322. TIJDLIJNEN; LEIDSE MUSEUMNACHT 6/7 JUNI 2026 (2 DELEN) (14/06/2026)
321. ONDERWEG; MIJN BROERTJE EXPOSEERT OPNIEUW (22/03/2026)
320. FRIESE DOODLOPERS; (NIET) SCHAATSEN IN 1966 (08/03/2026)
319. MIJN MUSEUM-6-DAAGSE (5): HET SPOORWEGMUSEUM (18/01/2026)
318. MIJN MUSEUM-6_DAAGSE (4): DESIGN MUSEUM DEN BOSCH (11/01/2026)

FHM’s A-viertjes is een rubriek op de Thuispagina van Frans Mensonides, die Henk als middle name heeft en dus FHM als initialen.
FHM’s verschijnt altjd op zondag, maar niet elke zondag

De bezoeker van mijn Thuispagina heeft op die site deze maand (augustus 2026) nog niet veel nieuws gezien. De oorzaak van dat feit zie je op de foto hierboven. Ja, vreselijk, inderdaad; het ziet er niet uit! En dan heb ik nog wel de bloedvlekken weggeretoucheerd, uit piëteit met de lezer en mezelf.

Dinsdag 4 augustus was de langverbeide dag van de staaroperatie aan mijn linkeroog. De operatie waarna je volgens de volksoverlevering zo goed als onmiddellijk weer een straatnaambord zou kunnen lezen op 50 meter afstand, of de voegen zou kunnen zien in het metselwerk van de overburen.

Een operatie die in 99% van de gevallen slaagt. Van dat soort mededelingen wordt ik altijd al een beetje zenuwachtig, want er moeten toch ook mensen zijn waarbij hij mislukt. Er  worden in Nederland 175.000 staaroperaties per jaar uitgevoerd; het is de meestvoorkomende operatie in Nederlandse ziekenhuizen en klinieken. Dan moeten er toch per jaar 1750 patiënten zijn waarbij het mislukt, en die zich dan afvragen: ‘Waarom ik??’

Maar aan de andere kant: waarom niet? Niemand ter wereld staat boven de wetten van het toeval of boven die van de schikgodinnen, zo je wilt. Stomme pech; anders niet.

De lezer voelt vermoedelijk al aan, waar dat stukje heengaat. Jazeker, is was de ene van de 100 bij wie het misging. Mensen die misselijk worden van verslagen van operaties, kunnen de volgende 3 alinea’s beter ongelezen laten en verder lezen na de foto.

Mijn pupil was niet wijd genoeg om het instrumentarium naar binnen te brengen, en moest opgerekt worden. Brokstukken van mijn met ultrageluid versplinterde natuurlijke ooglens belandden in het glasvocht van het oog. Het lenszakje, waarin de kunstlens had moeten worden geplaatst, bleek lek. Dan plaatsen ze de kunstlens tussen het regenboogvlies en iets anders; ik snap het nog steeds niet helemaal. Maar bovendien bleek die kunstlens bij de controle de volgende dag op drift te zijn geraakt in mijn oog.

Nu heeft de oogchirurgie voor dit soort situaties nog een heel arsenaal aan plannen-B achter de hand. Er was geen enkele reden om al bij de pakken neer te gaan zitten volgens de artsen die zich over mijn oog gebogen hebben. Ik heb er al een stuk of 7 gezien, de afgelopen 2 weken.

Ik moest wel opnieuw geopereerd worden, en dat gebeurde afgelopen maandag, de 10e. De tweede operatie hield in: oogvocht vervangen, die gezonken lens eruit te peuteren, en een nieuwe lens erin die met haakjes vastzit. Ik kan het me allemaal moeilijk voorstellen.

Afgelopen voorjaar in Stuttgart

Foto: De Lezer

Hier voegen degenen zich weer bij ons die niet tegen medische prietpraat kunnen.

De artsen zijn erg optimistisch over de vraag of het ooit nog goedkomt met dat oog. Ik iets minder; een stuk vertrouwen is wel weg bij mij, al kunnen de chirurgen vast en zeker niets doen aan die zeperd van die mislukte eerste operatie.

Dat verband mocht er na de eerste nacht af. Maar het eventuele herstel van dat geopereerde oog kan net zo goed 3 maanden vergen als 3 weken. Kortom: voorlopig zal ik het meeste kijkwerk (lezen, schrijven, fotograferen, beleven) moeten doen met alleen mijn rechteroog. De maanden vóór de operatie was dat ook al het geval en ik werd er toen al bekaf van, zoals ik wel eens heb later doorschemeren in mijn reisverslagen de afgelopen maanden. Het was, in goed modern Nederlands gezegd: een struggle.  

Voorlopig beperk ik mijn activiteiten tot een enkel FHM’etje en waag me niet aan reisverslagen. En trouwens ook niet aan reizen, die er helemaal niet inzitten, zeker de komende 4 weken niet, met 6 oogdruppelmomenten per dag. En geen reizen, geen reisverslagen. Er staan er overigens een stuk of 1500 in de archieven van mijn Thuispagina; oogst van 30 jaar schrijven (archief 2005-heden, archief 1996-2004). Maar er zullen er voorlopig geen meer bijkomen.

Tot slot van dit zeldzame FHM’s A-viertje dat echt op een A4’tje past: als iemand in jouw omgeving beweert dat een staaroperatie een fluitje van een cent is: geloof het niet! Ik herhaal: geloof het niet!

FHM
16 augustus 2026

---

Nr. 324b - zondag 30 augustus 2026 (week 35)
Mijn nieuwe View-Master-blik

View-Master (1962)

Foto: ThePassenger, overgenomen van Wikipedia (Engels); View-Master

Inmiddels zijn we 2 weken verder dan in het stukje hierboven, dat ging over mijn in eerste instantie mislukte staaroperatie, gevolgd door een hersteloperatie. Ik heb nu gelukkig veel meer reden om optimistisch te zijn over dat problematische linkeroog, dan toen.

Zoals ik schreef, verbeterde er in de eerste week na de 2e operatie nauwelijks iets aan het zicht, dat ongeveer even beroerd was als voor de eerste operatie. Maar in de 2e week knapte het beeld plotseling sterk op. Van dag tot dag zag ik verbetering, veel meer dan ik tot dan toe voor mogelijk had gehouden. Bij de flat aan over overkant zie ik nu bijvoorbeeld de afzonderlijke spijlen van de balkons weer, terwijl ik de dagen daarvoor soms al moeite had om die hele flat te zien.

En toen ik op een middag aan de wandel was, merkte ik opeens dat ik buiten alles weer in stereo zag, met diepte, in plaats van als een grijze foto. Het was net zo belevenis als ik als kind had toen ik voor het eerst door een View-Master keek.

Ik weet niet of zo’n stuk speelgoed-ook-voor-volwassenen tegenwoordig nog verkrijgbaar is, of al lang achterhaald is door nog spectaculairdere kijkervaringen zoals virtual reality. Maar het apparaatje zag er zo uit als op de foto.

Er ging een schijfje in (zie de foto hieronder), 7 paar van 2 petieterige diaatjes, opgenomen met een stereocamera. Zo’n toestel heeft 2 objectieven, zoals ook het menselijk hoofd 2 ogen heeft op enige afstand van elkaar. Met het ene oog zie je de wereld onder een nét iets andere hoek dan met het andere. Dat stelt je hersenen in staat om diepte te zien en afstanden te schatten.

Schijfje met stereofoto’s voor de View-Master (1948)

In een View-Master bekijk je de ene foto met het linkeroog en de andere met het rechter, waardoor als bij toverslag de diepte verschijnt die op normale dia’s en foto’s ontbreekt. Ik vond het een wonder toen een oom me het instrument demonstreerde. Hij had een schijfje met foto’s van Londen, en ik zag The Changing of the Guard bij Buckingham Palace alsof ik zelf tussen de militairen en paarden stond.

Een wonder is het inderdaad, diepte zien, al realiseer je je dat niet dagelijks als je 2 goede ogen hebt. Maar ik miste het node, sinds eind vorig jaar mijn linkeroog zo goed als uitviel door snel opgekomen staar. Zonder die dieptewerking was deelname aan het verkeer een dagelijkse worsteling. Je ziet niet meer direct of zaken op je afkomen of zich van je  verwijderen. Ja, via een omweg merk je het wél; wat langzaam groter wordt, zal wel dichtbij komend gevaar zijn.

Mijn controlebezoek aan de oogkliniek deze week was ook moedgevend. De arts was heel tevreden over het herstel; de lens zat nog op zijn plek en de binnenkant van het oog zag er ook goed uit. Echt allemaal een stuk beter dan ik verwacht had.

Als ik nu de wereld afwisselend bekijk met het linker- en het rechteroog, zijn er nog wel wat verschillen. Het geopereerde linkeroog geeft nog steeds een iets minder scherp beeld dan het rechter. Er is ook een kleurenverschil. Met de nieuwe kunstlens zijn witte dingen echt hagelwit, maar met de 70 jaar oude lens van het rechteroog, waar ook al beginnende staar geconstateerd is, zie ik zo'n wit oppervlak dan als enigszins gelig. Maar blijkbaar kunnen de hersenen die 2 lichtelijk verschillende, niet perfecte beelden toch samenvoegen tot één View-Master-beeld.

Ik heb het tot mijn 69e verjaardag bijna zonder bril kunnen stellen. Mijn nu geopereerde - linkeroog was bijziend, het rechter verziend. Ja, laat het maar aan mij over om iets bijzonders te hebben! Maar het is ook weer minder zeldzaam dan ik dacht, en het heet: anisometropie.

Ik ontdekte het jaren geleden bij toeval; je moet ervoor beurtelings met je linker- en rechteroog kijken, en hoe vaak doe je dat, tenzij je het lonken niet kunt laten (met dank aan Wim Sonnevelds Nikkelen Nelis)?

Ik denk dat ik jarenlang zonder het dagelijks gemerkt te hebben, gelezen heb met het linkeroog en in de verte gezien met het rechter. Ook beeldschermwerk deed ik tot een jaar geleden zonder dat het me opviel vooral met mijn linkeroog. Maar die lens is nu vervangen door een nieuwe, die geslepen is voor de lange afstand. Ik ga me een leesbril aanschaffen die beter is dan die van 8,95 bij de HEMA die ik tijdelijk gebruik.

En als ik dan ook verlost ben van het 6 maal oogdruppelen per dag, wat wel een handenbindertje is, kan ik ook weer eens op reis voor mijn reisverslagen op De digitale reiziger. Misschien komt het verslag over mijn stedentrip naar Keulen, dit voorjaar, dan ook een keer af; ik doe mijn best.

FHM
30 augustus 2026

30 augustus 2026

---